Siebe Jonckheere – 8 maart 2022

Voor een Belgisch en Europees asielbeleid zonder dubbele standaarden, voor solidariteit tussen de lidstaten en gelijkwaardige bescherming van alle migranten.

1. Jongsocialisten steunt het activeren van de Europese Tijdelijke Beschermingsrichtlijn (2001)* op het initiatief van Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi op vrijdag 4 maart 2022 ten gunste van de Oekraïense vluchtelingen en ontheemden.

2. Voor het eerst in twintig jaar beroept Europa zich collectief op deze richtlijn: een historisch momentum en een unicum in een verenigde Europese aanpak op het beleidsniveau van asiel en migratie.

3. De Europese solidariteit met de Oekraïners is groot. Deze golf van solidariteit vertaalt zich in protesten, vredesmanifestaties, inzamelacties en financiële steun voor Oekraïense burgers in Oekraïne en Oekraïners op de vlucht. Er is echter meer nodig in de Europese asielaanpak:

Jongsocialisten schaart zich daarom bij de oproep van onder andere Amnesty International om die richtlijn voor iedereen te laten gelden. Zoals Prof. dr. Leo Lucassen schrijft: “Dit is een mooi moment om de vluchtelingen in Griekse kampen nu eindelijk eens fatsoenlijk op te vangen in de EU.” – (Twitter, Maart 6, 2022)

Jongsocialisten hekelt de voorkeursbehandeling op basis van nationaliteit van sommige migrantencategorieën ten opzichte van anderen. Specifieke aandacht is nodig voor mensen in Oekraïne op de vlucht die geen Oekraïense nationaliteit bezitten en dus niet onder de bescherming van deze richtlijn vallen.

Jongsocialisten is het fundamenteel oneens met de oneerlijke, racistische manier waarop deze mensen behandeld worden en roept op om alles uit de kast te halen om elk slachtoffer van de Russische agressie in Oekraïne internationale bescherming te bieden, zonder onderscheid tussen nationaliteit. Geen enkel leven is meer of minder waard dan het ander. Daarom pleiten we voor een gelijkwaardige behandeling en scharen we ons achter het statement van onze Minister Meryame Kitir.

4. Tijdelijke bescherming heeft valkuilen. De richtlijn vermeldt geen expliciete wettelijke verplichting voor de lidstaten om de migrantenpopulatie eerlijk te verdelen, waardoor het solidariteitsprincipe in gevaar komt;

  • Daarom roept Jongsocialisten de Belgische regering op om een eerlijk verdeelschema te garanderen en te bepleiten op Europees niveau. Scenario’s zoals de hotspots in Griekenland en Italië – die sinds de “migratiecrisis” in 2015 en 2016 nog steeds stand houden – moeten koste wat het kost vermeden worden. Als Europa iets moet en kan leren uit de asiel- en opvangcrisis, laat het dan dit zijn: het ontbreken van intra-EU solidariteit. In dezelfde adem moet het Dublin-systeem (tijdelijk) op de schop en op langere termijn hervormd worden.

5. Jongsocialisten is ook niet blind voor de dubbele standaarden die de EU-lidstaten hanteren tegenover de voorkeursbehandeling van Oekraïense vluchtelingen in vergelijking met vluchtelingen uit andere conflictgebieden nabij het Europese continent, met name in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Talrijke initiatieven, bijvoorbeeld het verlenen van gratis openbaar vervoer door de NMBS, voor Oekraïners op de vlucht werden nooit eerder ingevoerd voor andere migrantencategorieën.

  • Jongsocialisten stelt daarom voor om solidariteitsinitiatieven uit te breiden naar alle asielzoekers en vluchtelingen.

Daarom maakt Jongsocialisten met de hashtag #NotGoodEnough de beleidsmakers bewust van dubbele standaarden in ons asielbeleid, zowel op Belgisch als Europees niveau. De Russische agressie in Oekraïne veroorzaakt een schokgolf op ons continent, maar waarom behandelen de overheid en de EU Oekraïense vluchtelingen anders dan overige asielzoekers en vluchtelingen, terwijl Syriërs ook door bommen van Russische makelij werden geterroriseerd? Het onderscheid dat op beleidsniveau wordt gemaakt, reflecteert de dagelijkse realiteit van alle asielzoekers en vluchtelingen niet.

Jongsocialisten hoopt daarom dat de bevoegde instanties, onder de verantwoordelijkheid van Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi, werk maken van een inclusief asielbeleid zonder voorkeursbehandelingen en zonder dubbele standaarden. Iedere vluchteling heeft recht op gelijkwaardige internationale bescherming, ongeacht iemands kleur, afkomst, nationaliteit, religie, gender of seksuele geaardheid.

Jongsocialisten hoopt tot slot op een weloverwogen en solidair respons van Staatssecretaris Sammy Mahdi.

*Tijdelijke speciale verblijfsstatus (toegekend voor een duur van één tot maximum drie jaar) met het verlenen van recht op zorg, medische bijstand, huisvesting en gratis onderwijs voor minderjarigen. Deze richtlijn omzeilt op een legale manier de traditionele asielprocedure in de EU-lidstaten en dient het doel om grote ontheemde groepen op korte termijn internationale bescherming te verlenen. De activering van de richtlijn verlicht de druk op de buurlanden van Oekraïne en beoogt een eerlijke verdeling van migranten over de EU-lidstaten heen.